درماتیت سبوره( درماتیت سبوروئیک) چیست؟ علائم +راه‌های درمان آن

این بیماری یکی از بیماری‌های نسبتاً رایج در ناحیه صورت و سر است که با نشانه‌هایی نظیر قرمزی و پوسته پوسته شدن همراه می‌باشد. در اکثر موارد بیماری درماتیت سبوره روی ناحیه سر تاثیر گذاشته و موجب التهاب و شوره سر خواهد شد؛ اما در برخی از مواقع نیز روی صورت خصوصاً نواحی کناره‌های بینی، پلک‌ها، ابروها، گوش‌ها و سینه‌ها که نسبت به سایر نواحی چرب‌تر هستند را درگیر می‌کند. چنین وضعیتی تحریک کننده است، اما واگیر نیست و باعث ریزش دائمی مو نخواهد شد. در این مقاله تصمیم داریم در رابطه با علائم و نشانه‌های بیماری درماتیت سبوره که با نام درماتیت سبوروئیک نیز شناخته می‌شود و روش‌های درمان آن صحبت کنیم. پس لطفاً ما را تا پایان همراهی بفرمایید.

درماتیت سبوره یا درماتیت سبوروئیک چیست؟

همانطور که گفتیم یکی از بیماری‌های نسبتا شایع پوستی است که کنترل آن آسان است و غیر مسری می‌باشد. این بیماری موجب به وجود آمدن لکه‌های قرمزی روی پوست چرب شده و با عارضه‌هایی نظیر خارش و قرمزی همراه است. در برخی از مواقع ممکن است بیماری درماتیت سبوره خود به خود و بدون اعمال هیچ گونه درمانی برطرف گردد. در برخی از مواقع نیز بسته به نظر پزشک احتیاج به درمان‌های متفاوت است. جالب است بدانید که این بیماری همان شوره سر یا پسوریازیس سبوروئیک یا اگزمای سبوروئیک است که وقتی در نوزاد رخ دهد، به آن کلاهک گهواره گفته می‌شود.

انواع نواحی در معرض ابتلا به درماتیت سبوره

این بیماری بیشتر در مناطقی به وجود می‌آید که بیشترین فعالیت غدد چربی می‌باشد و عبارت‌اند از:

| بخش بالایی پشت و قفسه سینه

| پوست سر

| پشت گوش‌ها

| صورت و پیشانی

| ناف

| چین‌های پایه بینی

| زیر سینه‌ها

| ابروها

| پاها و کشاله ران

| ناحیه چین‌دار بازوها

که در ادامه این مناطق را به طور کامل مورد بررسی قرار دادیم:

• درماتیت سبوروئیک سر: یکی از اصلی‌ترین نقاطی که این بیماری دچار آن می‌شود، پوست سر است و نتیجه آن التهاب و ایجاد شوره سر و پوسته پوسته شدن آن نواحی می‌شود. همانطور که گفتیم با توجه به اینکه بیماری درماتیت سبوروئیک بیشتر نواحی چرب بدن را تحت تاثیر قرار می‌دهد. افرادی که پوست کف سر چرب‌تری دارند، در حد وسیع‌تر و بیشتری به این بیماری درگیر خواهند شد.
• ابروها: ایجاد شوره در ابرو نیز نوع دیگری از بیماری درماتیت سبوروئیک است که علائم آن از التهاب تا پوسته پوسته شدن آن ناحیه متغیر می‌باشد.
• درماتیت سبوروییک صورت: با توجه به اینکه طبق نظر پزشکان این مشکل بیشتر به دلیل رشد بیش از اندازه مخمر مالاسزیا ایجاد می‌شود، منجر به تغییراتی نظیر التهاب در پوست خواهد شد. درماتیت سبوروئیک یکی از اختلالات پوستی شایع و مزمن است که حدود ۱۰ درصد از بزرگسالان را تحت تاثیر خود قرار داده است، خانم‌ها کمتر از آقایان درگیر این مشکل می‌شوند و معمولاً افراد در دهه سوم و چهارم زندگی بیشتر به بیماری درماتیت مبتلا خواهند شد. اگر افراد بزرگسال به این بیماری مبتلا شوند، ممکن است بدون درمان بهبود پیدا کنند یا حتی بعد از گذشت چند سال بیماری تشدید شود.
• زیر سینه: لکه‌هایی که در زیر سینه ایجاد می‌شود ممکن است نشانه‌ای از بروز بیماری درماتیت سبوروئیک باشد و این لکه‌ها قرمز رنگ هستند.
• قفسه سینه: این بیماری روی پوست قفسه سینه نیز بروز پیدا می‌کند و موجب به وجود آمدن علائمی نظیر پوسته پوسته شدن و راش قرمز خواهد شد.
• درماتیت سبوره گوش: گاهی ممکن است این بیماری در مناطق پشت گوش دیده شود که برای درمان آن در بیشتر مواقع استروئیدهای موضعی به همراه یک ضد قارچ تجویز می‌شود. در بعضی از مواقع از مهار کننده‌های موضعی کلیسینئورین که نام تجاری آن پروتوپیک والیدل است، استفاده می‌شود.
• بینی: ممکن است در چنین شرایطی به وجود بیاید:

| تغییرات هورمونی یا مصرف داروهای ضد بارداری خوراکی

| عدم شستن صورت

| استفاده از خمیر دندان فلوئوردار

| کرم‌های آرایشی و ضد آفتاب و سایر لوازم آرایشی بهداشتی

| استروئیدهای بینی، استروئیدهای خوراکی و استروئیدهای استنشاقی

| استروئیدهای موضعی حتی اگر به شکل عمدی یا تصادفی روی صورت استفاده شوند.

• زیر بغل: اگرچه این بیماری بیشتر در پوست سر رویت می‌شود، اما ممکن است نشانه‌های آن در زیر بغل نیز بروز پیدا کند که علائمی شامل قرمزی در افراد سفید پوست، لکه‌های پوشیده از فلس، هایپرپیگمانتاسیون (در افراد رنگین پوست) و خارش دارد.
• کشاله ران: بروز این بیماری در این ناحیه علائمی مانند قرمزی، خارش، پوسته پوسته شدن، بثورات خارش‌دار داشته و اندام‌هایی مانند بیضه، فرج و مقعد را تحت تاثیر خود قرار می‌دهد.

علائم درماتیت سبوروئیک

این بیماری در زمره بیماری‌های پوستی خارش‌دار است که علائم و نشانه‌هایی از قبیل موارد زیر دارد:

^ پوسته شدن کناره‌های بینی، زیر بغل، سینه، گوش‌ها، پلک‌ها، کشاله ران، زیر سینه‌ها و…

^ پوسته پوسته شدن سر، سیبیل، ریش یا ابرو

^ بثورات حلقوی شکل در نوعی از این بیماری به نام درماتیت سبوروئیک پتالوئید

^ ایجاد احساس خارش

^ وجود راش‌هایی که برای افراد سفید پوست قرمز به نظر می‌آید.

علت درماتیت سبوروئیک

دلیل اصلی ایجاد این بیماری رشد بیش از اندازه مخمر مالاسزیاست که البته این ماده معمولاً در پوست پیدا می‌شود، اما به دلیل رشد بیش از حد این بیماری را به وجود می‌آورد که موجب التهاب و ایجاد برخی از تغییرات پوستی می‌شود. از طرفی با توجه به اینکه طبق مطالعات صورت گرفته روی مبتلایان به این بیماری مشاهده شده است که سطوح ویتامین D در بدن این افراد بسیار پایین است؛ می‌توان کمبود ویتامین D را نیز از جمله علائم مرتبط با این بیماری دانست.

روش تشخیص ابتلا به درماتیت سبوره

برای تشخیص این بیماری شما باید به پزشک مراجعه کنید. ایشان ضمن پرسیدن سوالاتی از شما در رابطه با سوابق پزشکی و علائم بیماری، پوستتان را معاینه و بررسی کرده و امکان دارد جهت بررسی‌ها و معاینات دقیق‌تر، قطعه کوچکی از پوست را نمونه برداری نماید که به این روش بیوپسی گفته می‌شود و این قطعه را به آزمایشگاه ارسال کرده تا معاینات و بررسی‌های دقیق‌تری به عمل آید.

درمان درماتیت سبوره

در رابطه با درمان این بیماری باید بگوییم که انواع مختلف درمان‌های دارویی و خانگی برای آن وجود دارد که در ادامه بیشتر راجع به آنها صحبت می‌کنیم.

• درمان خانگی درماتیت سبوروئیک: در مراحل خفیف و ابتدایی این بیماری می‌توانید با انجام برخی از روش‌های خانگی، علائم آن را کاهش داده و این بیماری را برطرف نمایید. برخی از درمان‌های خانگی عبارت‌اند از:
  • ژل آلوئه‌ورا: برخی از ترکیباتی که در داخل ژل آلوئه‌ورا هستند، خاصیت ضد خارش و ضد التهابی دارند و برای درمان این بیماری مفید می‌باشند. البته با استفاده موضعی از این ماده نیز می‌توانید خارش و قرمزی ناشی از درماتیت سبوره را کم کنید. برخی از افراد به این ماده حساسیت و آلرژی دارند که جهت امتحان از داشتن حساسیت می‌توانید مقدار کمی از آن را روی پوست سالم بررسی کرده و اگر پس از گذشت ۲۴ ساعت پوست واکنشی نشان نداد، می‌توان نتیجه گرفت که استفاده موضعی آلوئه‌ورا خطری برای شما ندارد. پس می‌توان آن را روی نواحی مد نظر نیز استفاده کرد.
  • سرکه سیب: کمی سرکه سیب را با آب مخلوط کرده و آن را به پوست سر خود بمالید و پس از گذشت ۱۵ دقیقه سرتان را با شامپو بشویید. از آنجایی که سرکه سیب خواص ضد قارچی دارد، می‌تواند برای درمان این بیماری مفید واقع شود.
  • روغن زیتون: بهره‌گیری از روغن زیتون نیز در درمان درماتیت سبوره تاثیر مثبت دارد. مقداری از آن را به مدت ۱۵ دقیقه روی ناحیه مورد نظر بزنید تا تاثیر آن را ببینید. حتی می‌توانید اجازه دهید روغن زیتون یک شب روی پوستتان باقی بماند.
  • پروبیوتیک‌ها: این نوع درمان بیشتر برای کودکان تاثیرگذار است و علاوه بر کاهش التهابات، سیستم گوارشی را نیز تقویت می‌کند و جهت درمان انواع مختلف درماتیت کمک کننده است.
• درمان دارویی( قوی‌ترین دارو برای درمان درماتیت سبوروئیک): انواع و اقسام روش‌های درمانی دارویی این بیماری شامل موارد زیر هستند:
  • مکمل روی: استفاده از مکمل‌های روی و سلینیوم تاثیرات تسکین دهنده روی بیماری درماتیت سبوره داشته؛ زیرا اگر بدن با کمبود روی مواجه باشد مشکلاتی نظیر کمبود ایمنی، کم اشتهایی، اسهال و درماتیت را ایجاد می‌کند.
  • پماد ضد قارچ: با این درمان مخمرهای پوست کاهش پیدا کرده و این بیماری تا حد زیادی بهبود پیدا می‌کند.
  • کلوتریمازول: کرم کلوتریمازول یک درصد که برای درمان این بیماری تجویز می‌شود، ظرف مدت زمان کوتاهی علائم فرد را تسکین داده و فوق العاده موثر است.
  • میکونازول: با توجه به اینکه میکونازول می‌تواند باعث کاهش مخمرهای مالاسزیا روی پوست سر گردد، برای درمان بیماری درماتیت تاثیرگذار است؛ چه به صورت تک درمانی از آن استفاده کنید چه آن را با هیدروکورتیزون ترکیب کنید.
  • نیستاتین: معمولا برای درمان این بیماری پمادهای ضد قارچ تاثیر خوبی دارند و با خاطر آسوده می‌توانید از آن استفاده کنید. به عنوان مثال نیستاتین جزو مواردی است که روی درمان این بیماری تاثیر مثبت می‌گذارد و به کاهش التهابات کمک می‌کند.
  • مکمل روغن ماهی: با استفاده از منابع امگا ۳ همچون روغن ماهی، میزان التهابات و علائم بیماری درماتیت سبوروئیک تا حد زیادی کاهش پیدا می‌کند.
  • قرص کتوکونازول درماتیت سبوروئیک: با توجه به اینکه این قرص جزو داروهای آنتی آندوژن و ضد قارچ است، برای مبارزه با بسیاری از عفونت‌های قارچی تاثیرگذار بوده و مصرف آن تحت نظر پزشک می‌تواند از علائم ناشی درماتیت سبوروئیک را تا حد زیادی کنترل کند.
  • کرم درماتیت سبوروئیک (پماد درماتیت سبوروئیک): این دارو نیز جزو روش‌های موثر و آسان و تاثیرگذار در درمان این بیماری است که البته اگر برای هفته‌های پیاپی مورد استفاده واقع شود، ممکن است عوارضی جانبی داشته باشد.
  • صابون ضد حساسیت: جهت تسکین علائم ناشی از این بیماری نظیر قرمزی، تحریک پوست، خارش و… خصوصا در نواحی سر، می‌توانید از صابون‌های ضد حساسیت بهره بگیرید که استفاده آن برای بزرگسالان و کودکان بلامانع است.
  • شامپوهای سولفات‌دار: این نوع شامپوها حاوی مواد ضد قارچی هستند که روی درمان این بیماری کمک کننده می‌باشند. البته متخصصان توصیه می‌کنند از استفاده شامپوهایی که دارای رنگ و رایحه اضافی یا پارابن هستند خودداری نمایید؛ زیرا ممکن است اثرات بدی داشته باشد.
• نور درمانی: یکی دیگر از روش‌های درمان بیماری درماتیت سبوروئیک، نور درمانی از طریق نور ماورا بنفش است که با تاباندن این نور به ناحیه آسیب دیده، می‌توان تاثیرات مثبت آن را دید. از آنجایی که اشعه ماورا بنفش اثر خوبی روی مخمرها دارد و می‌تواند برای درمان چنین بیماری‌هایی اثرگذار باشد. این گزینه یکی از گزینه‌های ایمن و موثر برای درمان بیماری درماتیت سبوروئیک است.
• درمان درماتیک سبوروئیک با لیزر: یکی از روش‌های جدید و پیشرفته برای درمان این بیماری استفاده از لیزر است که ضمن تاثیرگذاری مناسب، یک درمان بدون درد را نیز فراهم می‌نماید و اکثر بیماران تنها ظرف مدت ۴ تا ۸ جلسه کوتاه تحت درمان قرار می‌گیرند. در لیزر درمانی عوارض ناشی از این بیماری مانند قرمزی و پوسته پوسته شدن تا حد زیادی بهبود پیدا می‌کند.
• درمان درماتیت سبوروئیک با طب سنتی: متخصصان طب سنتی نیز استفاده از برخی مواد را برای کاهش علائم این بیماری توصیه می‌کنند که عبارت‌اند از :

| روغن درخت چای

| آلوئه‌ورا

| روغن ماهی

| انواع اسانس‌ها

عوارض بیماری درماتیت سبوره

معمولا افرادی که به این بیماری مبتلا می‌شوند، کمتر دچار عوارض جدی خواهند شد؛ زیرا دوره ابتلا به این بیماری غالباً خوش‌خیم است. اما در موارد بسیار شدید ممکن است باعث نقص ایمنی پوست آسیب دیده و بالا رفتن خطر عفونت گردد. ضمناً اگر این بیماری به موقع تشخیص و درمان نگردد، ممکن است سبب فلس‌های ضخیم زرد و چرب و در برخی از مواقع عفونت‌های باکتری ثانویه گردد.

راه‌های پیشگیری از ابتلا به درماتیت سبوره

در صورتی که چنین بیماری ژنتیکی و ارثی باشد، نمی‌توان به هیچ وجه از آن پیشگیری کرد. اما می‌توانید با انجام برخی از کارها از شدت علائم آن بکاهید. همچنین اگر بروز این بیماری در وجود شما ژنتیکی نیست، جهت پیشگیری از ابتلا به این بیماری سعی کنید نکات زیر را رعایت نمایید:

° رژیم‌های غذایی ضد التهابی داشته باشید و سعی کنید مصرف کربوهیدرات‌های تصفیه شده تا آنجایی که می‌توانید کم کنید.

° مصرف مکمل امگا ۳ را بالا ببرید.

° از استفاده از غذاهایی که باعث رشد مخمرها می‌شوند مثل شراب، پنیر، نان، آبجو و… پرهیز کنید.

° استراحت زیاد داشته باشید.

° اضافه وزن خود را کاهش دهید.

° از لوسیون‌هایی که حاوی الکل هستند، مصرف نکنید.

° محصولات مخصوص پوستی را که توسط پزشک توصیه می‌شود را استفاده نمایید.

نتیجه‌گیری و راهنمای مراجعه به دکتر

در بیشتر مواقع بیماران مبتلا به این بیماری، احساس اضطراب یا خجالت زدگی می‌کنند. در صورتی که احساس می‌کنید پوست شما به این بیماری یا عفونت دچار شده و علائم عنوان شده در مقاله را دارید؛ بلافاصله باید به یک پزشک متخصص مراجعه کنید تا ضمن تشخیص بیماری، راهکارهای درمانی به شما ارائه گردد. در این بیماری ما در رابطه با بیماری درماتیت سبوره و موارد مرتبط با آن صحبت کردیم. امیدواریم توانسته باشیم ضمن عنوان کردن این مطالب، اطلاعات خوبی را به شما عزیزان ارائه دهیم. در پایان از صبر و توجه شما گرامیان سپاسگزاریم.